Kermisautomaten en arcadehallen

Arcadehallen zijn voor iedereen toegankelijk, ook voor jongeren onder de 18. In de nieuwe wet Kansspelen op Afstand (KOA) is er aandacht voor het voorkomen van interesse in gokken en voor preventie van het ontstaan van gokproblemen bij jongeren. De Eerste kamer vindt maatregelen voor deze doelgroep extra belangrijk. Jongeren tot de leeftijd van 24 jaar zijn namelijk vatbaarder voor de verleidende effecten van gokspelen en gokelementen.

Arcadehallen: behendigheid of kermisautomaat?

Een arcadehal is een fysieke locatie waar verschillende spelvormen worden aangeboden. Deze hallen zijn toegankelijk voor kinderen vanaf 12 jaar. Arcadehallen bieden over het algemeen behendigheidsspellen aan. Bij een behendigheidsspel heb je als speler invloed op de uitkomst van het spel dat je speelt. Bijvoorbeeld een autoracespel, een flipperkast of het zogenoemde Air Hockey. Je speelt om van je medespeler te winnen, voor het verlengen van je spel of voor een nieuwe kans in de vorm van een gratis spel. Andere beloningen horen niet bij een behendigheidsspel.

Kermisautomaten steeds vaker in arcadehallen

Een kermisautomaat kan ook een combinatie zijn van behendigheidselementen en kansspelelementen. Er wordt dan geen geld uitgekeerd, maar bijvoorbeeld wel prijzen in de vorm van waardebonnen of goederen. Een voorbeeld hiervan is een zogenoemde muntenschuiver of knuffelgrijper. Munten en knuffels kunnen worden omgeruild in waardebonnen. Met deze bonnen kan gespaard worden voor grotere prijzen, bijvoorbeeld een Playstation of een fiets.

Doordat muntenschuivers en knuffelgrijpers een snelle uitslag geven, wordt het beloningssysteem snel geprikkeld. Van spellen waarbij de tijd tussen inzet en uitslag relatief kort is, is bekend dat zij extra verslavingspotentieel hebben.

Er zijn ook kermisautomaten die op een echt kansspel lijken (zware kermisautomaten), zoals een fruitautomaat. Deze automaten zijn qua verslavingsrisico vergelijkbaar met kansspelautomaten die in speelhallen staan. Deze fruitautomaten keren geen geld uit, maar tickets of muntjes die inwisselbaar zijn voor geld.

Wat zegt de wet over kermisautomaten?

In de Wet op Kansspelen1 wordt er voor kermisautomaten een uitzondering gemaakt. Voor deze automaten is geen exploitatievergunning nodig. Dit heeft tot gevolg dat kermisautomaten naast kermissen, ook aanwezig zijn in arcadehallen. Jongeren onder de 18 hebben op beide locaties toegang tot deze vorm van kansspelen. Volgens de kansspelautoriteit is het niet wenselijk om dit te verbieden. Wel vindt zij dat schadelijke excessen voorkomen moeten worden.

Mogelijke risico’s

Vroeger stonden kermisautomaten op vakantieparken, of zoals de naam al zegt op de kermis. Een kermis is tijdelijk en trekt na een week weer verder. Dat biedt bescherming tegen ontstaan van risicovol speelgedrag. Een arcadehal zit op een vaste locatie. Jongeren die arcadehallen bezoeken kunnen risico’s en consequenties van een spel nog niet voldoende inschatten. De hersenen zijn nog volop in ontwikkeling. Dit betekent dat jongeren extra gevoelig zijn voor beloningen, terwijl de hersengebieden die controle uitoefenen nog onvoldoende gerijpt zijn. Daarom mogen jongeren onder de 18 ook nog niet gokken voor geld. De vraag is of het wenselijk is hen bloot te stellen aan spelvormen met verslavende kansspelelementen.

Onderzoek naar kermisautomaten en arcadehallen

De Kansspelautoriteit heeft onderzoek gedaan naar kermisautomaten en de aangeboden spelen in arcadehallen. Er waren geluiden dat er gokspelletjes konden worden gedaan. Uit dat onderzoek bleek dat er geen misstanden waren. Maar dat er in arcadehallen wel vaak sprake is van verschillende soorten kermisautomaten. Zo blijkt er vaak een combinatie van:

  • Kermisautomaten met een sterk behendigheidskarakter
  • Kermisautomaten met een vermenging van behendigheidselementen en kansspelelementen
  • Soms ook kermisautomaten met een sterk kansspelkarakter

De Kansspelautoriteit heeft het advies gedaan om de wet aan te passen zodat de kermisautomaten en arcadehallen niet meer buiten de regels vallen. Zo kunnen eventuele misstanden worden voorkomen en kan bijvoorbeeld worden voorkomen dat er in arcadehallen spellen staan die kansspelen aanbieden. Aanbieders van kermisautomaten zouden ook een exploitatievergunning moeten hebben en aan de zorgplicht moeten voldoen.

Ook zegt de Kansspelautoriteit dat er meer onderzoek gedaan moet worden naar de verslavende effecten van de combinatie behendigheid en kansspel. Omdat hier nu nog te weinig over bekend is moet er worden opgepast met dit soort automaten en moet voorkomen worden dat arcadehallen dit soort automaten nu al veel opstellen.

De Kansspelautoriteit zegt dat er in arcadehallen alleen kermisautomaten zouden moeten staan met een overduidelijk behendigheidskarakter en geen kermisautomaten die sterk op een kansspel lijken. Ook zouden er regels moeten zijn over de prijzen die je kunt winnen. Minister Dekker wil dit advies halverwege 2019 in de Tweede Kamer toelichten om de wetgeving hier op aan te passen.

Extra aandacht voor kansspelen in games

Naast de toegang tot kermisautomaten en gokhallen hebben jongeren ook gemakkelijk toegang tot online games en games die met een game console gespeeld kunnen worden. In een publicatie van de Kansspelautoriteit2 wordt benadrukt dat ook hier extra aandacht voor moet komen. Games en kansspelen raken steeds meer met elkaar vermengd. De Kansspelautoriteit geeft in haar publicatie een reactie op twee onderzoeken die zijn uitgevoerd door CVO3 en Intraval4. Het grootste risico volgens de Kansspelautoriteit is dat jongeren het verschil niet meer gaan zien tussen gamen en gokken. Als aanknopingspunten om het risico te beperken worden de volgende aanbevelingen genoemd:

  • Scheiden van het aanbod van gamen en gokken
  • Beperken en reguleren van reclamemogelijkheden
  • Restricties aan de hand van leeftijd
  • Voorlichting aan ouders en op scholen

 

Bronnen

1. In februari 2019 is er een nieuwe gokwet aangenomen: Kansspelen op Afstand. Totdat deze wet in werking treed (medio 2020) is de Wet op Kansspelen van kracht.

2. Kansppelautoriteit 

3. Onderzoek CVO 

4. Onderzoek Intraval