Gamen vs. gokken

Scheiding tussen spelen en gokken: een vervagende grens

In de wetgeving worden gokken en spelen apart gehouden. Bij gokken staat het kans-element centraal (de uitkomst van het spel wordt bepaald door toeval) terwijl bij spelen behendigheid de grootste rol speelt (de uitkomst van het spel wordt bepaald door vaardigheid van de speler). Lees meer over dit verschil bij ‘Wat is gokken?’.

Op internet is deze scheiding minder aanwezig. Het wordt steeds moeilijker om gamen en gokken uit elkaar te houden. Sommige games lijken heel erg op gokspellen. Bijvoorbeeld bevatten sommige gratis spellen gokelementen waarmee je extra items voor je spel kan winnen. Of spellen worden zo ontwikkeld dat je eerst moet betalen voordat je het volledige spel te kunt spelen. Ook het betalen van kleine bedragen om verder te komen in het spel wordt steeds normaler.

Games met gokelementen

Collectible card games
Dit zijn (online) kaartspelletjes waarbij je kaarten koopt of wint. Met die kaarten speel je vervolgens tegen andere spelers. Zoals bij Magic the Gathering (fysieke kaarten) of Hearthstone (digitale kaarten). In deze spellen zit een behendigheidsonderdeel, dat is de strategie die je kiest. Maar ze hebben ook een gokelement, want als je een setje kaarten koopt, weet je van te voren niet wat er in je setje zit. Een setje kan een kleine of een grote waarde hebben. De kans is heel klein, maar wie weet zit er wel één heel waardevolle kaart tussen. Dat is een ‘gok’.

Social casino games
Social casino games zijn casino achtige spellen waar het niet om geld gaat, maar om virtuele punten. Het gaat om spellen zoals roulette, poker en de fruitautomaat. Het spelen is gratis en je kunt geen geld winnen. Daardoor mag je deze spellen ook spelen als je onder de 18 bent. Zo kunnen 12 jarigen bijvoorbeeld op een gesimuleerde fruitautomaat spelen via de smartphone. Er zijn verschillende apps om deze spellen te spelen. Ook kun je via Facebook dit soort games spelen. Zo kan gebruik van sociale media ervoor zorgen dat je in contact komt met gesimuleerd gokken. Maar let op, er staan soms wel advertenties naar échte online casino’s. Hierdoor kun je verleid worden om over te stappen naar gokken met geld.

Virtuele items van waarde
Er zijn online casino’s waar je geen echt geld hoeft in te zetten, maar items die je in spellen hebt verdiend of aangekocht. Dit kan gaan om skins of wapens die er mooier uitzien dan de standaardmodellen. Sommige items zijn heel zeldzaam en daardoor gewild. Ze zijn daardoor geld waard als je ze verhandelt. Zeldzame wapens in het spel Counterstrike: Global Offensive, zijn soms wel duizenden euro’s waard! Ook kan je items die minder veel waard zijn inzetten om ergens op te gokken. Bijvoorbeeld op eSports wedstrijden, Blackjack en Roulette

Fantasy Sports
Dit is een spelvorm die is komen overwaaien uit Amerika. Hij wordt steeds populairder door het internet. Als speler speel je mee in een verzonnen competitie. De uitslagen zijn gebaseerd op echte resultaten van de spelers en teams. Bijvoorbeeld uit de voetbalcompetitie. Met een aantal andere spelers kies je elk je eigen team met wat volgens jou de beste scores kan opleveren. Een voetballer of team kan maar door een iemand gekozen worden. Vandaar dat je per beurt een team en daarna je spelers kiest. Fantasy Sports zijn gratis te spelen en je kunt hiermee geen prijzen winnen (in Europa). Maar ook hier zie je advertenties op de websites staan om echt geld in te zetten.

Loot boxes

Games vallen in de wet niet onder kansspelen. Maar toch zijn er veel online social games die een bepaald gokelementen gebruiken: de zogenaamde loot boxes. Door een klein geldbedrag krijgt je als speler een schatkistje. Hier zit een virtueel item in om het spel leuker of makkelijker te maken. Jij hebt als speler in veel gevallen geen invloed op wat er in het kistje zit. Het kan een item van kleine waarde zijn, of van grote waarde, doordat het zeldzaam is. Het openen van een loot box lijkt vaak op een fruitautomaat. Denk aan de visuele effecten wie het extra spannend en belonend maken. Soms lijkt het bijna of je iets wint. Of kun je meerdere loot boxes snel achter elkaar openen. Zo komt er een gokelement in een spel dat door jong en oud gespeeld kan worden.

Controle op loot boxes: soms is het wél gokken

De kansspelautoriteit heeft onderzocht dat 4 op de 10 loot boxes in populaire games uit 2018 in strijd zijn met de Wet op de kansspelen (Wok). De loot boxes zijn in strijd met deze wet omdat de inhoud van de box wordt bepaald door toeval. Maar ook omdat de te winnen prijzen in de loot box een economische waarde hebben, net als echt geld. Ze kunnen namelijk ook buiten het spel worden verhandeld. De Kansspelautoriteit heeft de spelontwikkelaars per juni 2018 verplicht maatregelen te nemen. Zij moeten mechanismen in de loot boxes vervangen, zodat deze niet meer op een kansspel lijken. Als de ontwikkelaars dit niet doen kunnen zij boetes krijgen.

Ken het verschil tussen gamen en gokken

De meeste jongeren weten dat er bij gokspellen geld verdiend wordt door de aanbieder. Een casino verdient geld op jou als speler. Van games weten mensen dit minder goed. Het spelen van bijvoorbeeld social casino games en Fantasy Sports kan spelers verleiden om echt te gaan gokken. Je hoeft alleen maar op de advertentie op de website te klikken. Ook komen gok-elementen, zoals loot boxes, in veel spellen voor. Omdat deze boxes veel voorkomen lijkt het heel normaal. Jonge mensen kunnen dus op allerlei manieren wennen aan gokken zonder zich hier bewust van te zijn. Het is belangrijk dat spelers zich bewust zijn van de gokelementen in games. Ouders vervullen hier ook een belangrijke rol in, zeker als het om minderjarige kinderen gaat.

Bronnen

Bruin, de, D.E. (2018) Gamers en gokkers. Literatuurverkenning naar de risico’s en schadelijkheid van gamen in relatie tot gokken. Utrecht: CVO – Research & Consultancy [link]

Kruize, A., Schoonbeek, I., Molen, van der J. (2018) Wisselwerking social games en kansspelen. Intraval Onderzoek en advies. In opdracht van Kanspelautoriteit [link]

Kansspelautoriteiten: loot boxes [link]

Kansspelautoriteiten: Sommige loot boxes in strijd emt wet [link

Kansspelautoriteiten: Nieuwe aanpak loot boxes [link]

Kansspelautoriteiten: ‘Houd gamen en gokken strikt gescheiden’ [link

Kansspelautoriteiten: blokkade online items [link

IEGA: submission gaming micro transactions for chance based items [link]

One Time: handelen en gokken gaming wereld [link]