Waarom blijf ik doorspelen?

Dat je blijft doorspelen heeft te maken met twee zaken:

  • Het ontwerp van het spel:
  • Jouw gedachten over het spel

Hoe zorgt een gokspel of automaat dat je door blijft spelen?

Gokspellen en gokautomaten verleiden de speler op verschillende manieren om langer te blijven doorspelen. Je leest hier onder enkele voorbeelden.

Bijna winst

Als je op een gokautomaat niets wint, maar wel bíjna dan heet dit ‘Bijna winst’. Bijvoorbeeld als je met 8 dezelfde symbolen een jackpot kunt winnen, maar nu 7 dezelfde symbolen hebt. Bijna winst zorgt ervoor dat je nog een ronde wilt inzetten. Sommige gokautomaten zijn zo ingesteld dat de kans op bijna winst extra groot is. Dit is een truc van gokautomatenontwerpers om je langer te laten gokken.

Korte tijd tussen twee inzetten

Bij elke gokautomaat zit er tijd tussen de uitslag en het moment dat je opnieuw mag inzetten. Hoe korter deze tijd is, hoe vaker je kan inzetten in korte tijd. Dat maakt de kans groter dat je doorgaat met gokken. Je hebt namelijk minder tijd om na te denken over stoppen. Daarom is deze tijd bij gokautomaten vaak kort. In Nederland moet de tijd tussen de inzetten wettelijk minimaal 3,5 seconde zijn.1

Winst of verlies is onvoorspelbaar

Op lange termijn verlies je altijd geld met spelen op automaten. Toch zijn veel gokautomaten zo ingesteld dat de kans groot is dat je regelmatig iets kleins wint. Hierdoor leren je hersenen onbewust dat het fijne gevoel van winnen komt door drukken op de knop. Hoe onzekerder je winkansen, hoe groter het gevoel van beloning:

Stel, je zet 10 keer in. Als je zou weten dat je elk 5e spel iets zou winnen, zou het spel minder spannend zijn. Daarom win je bijvoorbeeld het 2e spel en het 9e spel. De volgende keer win je het 1e en het 3e spel. De kans om te winnen is op de lange termijn gelijk – maar je kunt nooit exact voorspellen wanneer je wint of verliest. Dat maakt het zo spannend. Hierdoor blijf je langer spelen.

Visuele en geluidseffecten

Gokautomaten hebben vaak felle kleuren en een scherm met een hoge helderheid, zodat je wakker blijft. Vrolijke geluiden belonen je als speler als je iets hebt gewonnen. De visueel aantrekkelijke symbolen en bonusspellen op een gokautomaat zorgen er ook voor dat je blijft gokken.

 

Jouw gedachten over het spel

Ook zogenaamde ‘denkfouten’ kunnen ervoor zorgen dat je als speler blijft gokken op een gokautomaat. Door denkfouten zie je de werkelijkheid anders. Mensen die problemen krijgen door gokken hebben vaak niet-kloppende overtuigingen over het spelen op gokautomaten.2 Als je je bewust bent van dit soort denkfouten kan dit helpen om korter te spelen en minder snel problemen te krijgen door het gokken.

Je geheugen 

Mensen herinneren zich makkelijker een moment dat zij iets wonnen, dan een ander moment. Daarom worden bijvoorbeeld toevallige gebeurtenissen op het moment dat je iets wint, makkelijker herinnerd.

Zien van verbanden 

Je kunt verbanden zien tussen dingen, die er niet zijn. Je kunt bijvoorbeeld denken dat geluk, je kledingkeuze of het personeel van een casino beïnvloed of je wint of verliest. Dit klopt niet, omdat de uitkomst altijd op toeval berust. Dit zien van verbanden wordt ook wel bijgeloof of magisch denken genoemd.

Winst van anderen

Als je andere mensen in de omgeving van de gokautomaat ziet of hoort winnen, schat je je eigen kans om te winnen hoger in. Daarom maakt een gokautomaat veel geluid als je een (grote) prijs wint. Maar hoe vaak andere spelers winnen, heeft geen enkele invloed op jouw uitkomst.

Het gokken bedrog 

Soms heb je gedachten over het gokken die eigenlijk niet kloppen. Zo verwacht je bij een gokautomaat dat als je na enkele inzetten niets gewonnen hebt, de kans groot is dat bij een nieuwe inzet je wél wint. Of als je binnen een korte periode een aantal keer wint, denk je dat je bij een nieuwe inzet opnieuw zal winnen. Dit klopt niet. Bij gokautomaten is winst of verlies willekeurig. Eerdere uitkomsten hebben geen enkele invloed op het resultaat van een nieuwe inzet.

Te optimistisch

In dit geval heeft iemand meer vertrouwen in een positieve uitkomst dan dat je mag verwachten. Zeker bij gokautomaten komt dit voor: een speler heeft bij een spel geen enkele invloed op winnen of verliezen. Je kunt enkel kiezen wanneer je stopt met spelen.

Het gevoel van controle

Bij een gokautomaat heb je geen enkele controle over winst of verlies. Toch kun je het idee hebben dat je invloed kunt uitoefenen op het resultaat. Een casino of gokautomaat geeft je namelijk het gevoel dat je invloed hebt op het spel en de uitkomst. Bijvoorbeeld door een ‘stop-knop’ op een automaat, of het tonen van ‘warme’ nummers. Daardoor lijkt het alsof je invloed kunt uitoefenen. Je denkt: als ik slim speel, kan ik winnen. Maar kansspelen zijn altijd in het huisvoordeel: Ze zijn zo gemaakt dat jij als speler meer kans hebt op verlies dan op winst.

Oorzaak buiten jezelf leggen

Als mensen ergens succes mee hebben of winnen, denken ze vaak dat dit komt door hun eigen prestatie of vaardigheden. Als mensen fouten maken of verliezen, denken mensen vaak dat dit komt door de omgeving – en dus niet door henzelf. De uitkomst van een gokautomaat is door toeval bepaald. Vaardigheden spelen geen enkele rol. Je gaat langer door met gokken, omdat je andere redenen aanwijst die ervoor zorgen dat jij geld verliest.

 

Hoe kan ik de gokautomaat te slim af zijn?

Helaas, dit kan niet. Alleen als je geluk hebt, kun je winnen van een gokautomaat. Als je een paar spelletjes speelt, kun je bij toeval winnen. Speel je lang of vaak, dan wint kansberekening het van geluk. Wel kun je de risico’s beperken door je te informeren hoe een gokautomaat werkt, je bewust te zijn van de risico’s en je te houden aan je eigen afspraken. Lees hier tips over hoe je dit kunt doen. 

Bronnen

1. Marktscan 2017, Kansspelautoriteit

2. Goodie A.S., & Fortune. E.E. (2013). Measuring Cognitive Distortions in Pathological Gambling: Review and Meta-Analysis. Psychology of Addictive Behaviors 27(3), 730-743. doi: 101037/a0031892