Verantwoord spelen in een gezonde speelomgeving

De kansspelaanbieder vervult een belangrijke rol in het stimuleren van verantwoord spelen en het voorkomen van gokproblematiek. De kansspelaanbieder heeft dan ook een wettelijke zorgplicht.

Hier kun je als aanbieder meer lezen over het faciliteren van een gezonde speelomgeving. We vertellen over de mogelijkheden en maatregelen die effectief kunnen zijn in het voorkomen van problematisch kansspelgedrag. Dit zijn twee soorten maatregelen:

Combinatie van maatregelen

Een goed preventiebeleid bestaat altijd uit een integrale aanpak van beleid, handhaving en preventie, waarin verschillende maatregelen naast elkaar worden toegepast. Wanneer meerdere maatregelen tegelijkertijd naast elkaar worden toegepast is de impact het grootst: geen individuele maatregel is voldoende om een goed beleid te hebben.

Preventie van gokproblemen lukt het beste wanneer er een combinatie is van maatregelen op beleids- en educatief niveau die gedurende een langere periode worden ingezet. Het is aan te bevelen om hierbij gebruik te maken van interventies en maatregelen die onderzocht en bewezen effectief zijn in het voorkomen en/of terugdringen van risicovol speelgedrag.

Beleids- en beheersmaatregelen

Uit onderzoek1 blijkt dat er meerdere maatregelen en interventies in het speelgedrag van spelers en in en om het spel zijn, die effectief zijn in het voorkomen of terugdringen van risicovol gokgedrag. Deze maatregelen betreffen:

  • Maatregelen over wie er mag gokken
  • Maatregelen over de beschikbaarheid van gokspelen
  • Effectieve beheersmaatregelen in het spel of de speelomgeving

Wie mag gokken? Bescherm kwetsbare groepen

Sommige groepen zijn extra kwetsbaar voor problemen met gokken. Zoals bijvoorbeeld jongeren. Daarom is het van belang een minimale leeftijdsgrens te hanteren. Zo mag er in Nederland niet gegokt worden voor geld onder de leeftijd van 18 jaar. Dit is ook in de wet bepaald. Ook reclame voor gokken heeft een effect op het aantal gokkers en daarmee mogelijk ook het aantal problematisch gokkers. Daarom is het van belang om zeer zorgvuldig met reclame om te gaan en deze onder geen beding te richten op kwetsbare groepen zoals jongeren.2

Beschikbaarheid van gokken

Zodra de beschikbaarheid van een product wordt vergroot gaat dat normaliter gepaard met een toename in gebruik. Dit is zeker het geval bij producten met verslavingspotentieel. Zo leidt een hogere beschikbaarheid van alcohol tot een toename in het gebruik van alcohol, wat op zijn beurt ook weer leidt tot meer problemen met het gebruik van alcohol.

Onderzoek wijst uit dat er een soortgelijke vergelijking op gaat voor gokken en problematisch gokken.1 Beperken van aanbod is dus een effectieve vorm van probleempreventie. Eén manier waarop de beschikbaarheid aangepast kan worden is het beperken op spelvorm. Bijvoorbeeld door de meer risicovolle vormen van gokken te beperken.

Kansspelen met een zogenaamde hoge frequentie (short-odds) hebben een hoog verslavingspotentieel. Dit zijn bijvoorbeeld de (geautomatiseerde elektronische) speelautomaten, loterijmachines en casinospelen. Het beperken van dit type gokspelen met een hoge speelfrequentie heeft een sterk preventief effect. Ook online gokken heeft in theorie een hoog verslavingspotentieel, mede door de hoge mate van privacy en het ontbreken van sociale controle. 

Effectieve beheersmaatregelen in het spel of de speelomgeving

Lees hier meer over de factoren die gezond speelgedrag bevorderen.

 

Educatieve maatregelen

Informatie en voorlichting

De meesten denken bij preventie van gokverslaving eerst aan een voorlichtings- of bewustwordingscampagne. Via een voorlichtingscampagne of brochure kunnen immers veel mensen worden bereikt en kan informatie worden vertrekt over het spel, de risico’s, zelfcontrolemaatregelen en hulpmogelijkheden. Maar enkel het verstrekken van informatie blijkt weinig effect te hebben.

Het hebben van goede kennis (bijvoorbeeld over kansberekening) zorgt er niet vanzelf voor dat deze kennis ook het (gok)gedrag verandert. Kennis is een noodzakelijk onderdeel om risicovol gokgedrag te kunnen voorkomen, maar op zichzelf niet voldoende.

Voorlichting en informatie over gokken wordt wel effectiever opgenomen door spelers wanneer deze informatie ook echt aansluit bij de persoonlijke omstandigheden van een speler en wanneer deze informatie de autonomie van de speler ondersteunt.3 Met andere woorden: als het persoonlijk relevante informatie is. Een zelftest of een informatiepunt kunnen hier een belangrijke rol in spelen.

Zelftest

Een zelftest, zoals die op gokkeninfo.nl, kan een belangrijke rol in vervullen. Met een zelftest kan een speler advies krijgen, passend bij zijn of haar persoonlijke profiel. Op basis daarvan kunnen adviezen worden gegeven om het spelen recreatief te houden. Wanneer er risico’s of problemen naar boven komen kan er worden doorverwezen naar passende ondersteuning. Ook de manier waarop informatie wordt aangeboden is belangrijk. Onderzoek over de inzet van animatie laat bijvoorbeeld zien dat dit effectiever is dan het aanbieden van schriftelijke informatie.4 Een animatie over verschillende spelvormen en passende strategieën om problemen te voorkomen liet zien dat spelers binnen hun gestelde grenzen bleven, mindere foutieve kennis over gokken hadden en de intentie hadden om problemen te voorkomen dan wanneer hen schriftelijke informatie werd aangeboden.

Informatiepunt verantwoord gokken

Een informatiepunt over verantwoord gokken binnen de speelomgeving biedt een persoonlijke benadering. Het blijkt dat probleemspelers zich weinig bewust zijn van de mogelijkheden om hulp te krijgen en de mogelijkheden voor zelfhulp.1 Een informatiepunt kan de speler informeren over de verschillende vormen van hulp als er problemen ontstaan. Bij online kansspelen is hier een rol in te vervullen voor klantenservice om zorg te dragen voor een warme overdracht. Een dergelijk informatiepunt biedt op de volgende gebieden informatie en ondersteuning:

  • Kennisvergroting over gokken en kansspelproblematiek
  • Het corrigeren van foutieve gedachten over gokken en winnen
  • Het bevorderen van een passende houding wat betreft spelen voor plezier en gokken
  • Inzicht geven in verschillende vormen van hulp en ondersteuning, passend bij het spelersprofiel

Het informatiepunt neemt verantwoordelijkheid in het proces in doorverwijzing en een warme overdracht, zodat mensen zich gesteund voelen om stappen te zetten bij meer professionele ondersteuning. Bij deze stap is het van groot belang om goede follow-up te doen, om te zorgen dat de noodzakelijke hulp ook werkelijk van de grond komt.

Bronnen

1. Williams, R.J., West, B.L., & Simpson, R.I. (2012). Prevention of Problem Gambling: A Comprehensive Review of the Evidence and Identifeid best practices. October 1, 2012.

2. Parke, A., Harris, A., Parke, J., Rigbye, J., & Blaszczynski, A. (2015). Responsible Marketing and Advertising in Gambling: a Critical Review. The Journal of Gambling Business and Economics, 8(3), 21–35.

3. Parke, A., Harris, A., Parke, J., Rigbye, J., & Blaszczynski, A. (2014). Facilitating Awareness and Informed Choice in Gambling. Journal of Gambling Business & Economics, 8(3), 6–20.

4. Wohl, M. J. A., Christie, K. L., Matheson, K., & Anisman, H. (2010). Animation-Based Education as a Gambling Prevention Tool: Correcting Erroneous Cognitions and Reducing the Frequency of Exceeding Limits Among Slots Players. Journal of Gambling Studies, 26(3), 469–486.