Tips voor motiverend gesprek

Krijg zicht op de situatie

Maak uw vermoeden en het onderwerp gokken bespreekbaar. Klopt het wat u ziet? Wat vindt uw cliënt van uw observatie? Hoe zijn eventuele schulden ontstaan? Vraag uw cliënt of hij/zij wel eens online speelt of in casino’s komt, of op een andere manier ervaring heeft met gokken. Zo ja, dan is het belangrijk om eerst goed zicht te krijgen op de situatie. Vraag naar specifieke en concrete informatie over de situatie.

  • Voer een open gesprek en toon interesse. 
  • Probeer zoveel mogelijk te weten te komen over het gokgedrag en de frequentie (waar, met wie, hoe vaak, hoe veel, sinds wanneer). 
  • Belangrijk hierbij is om goed door te vragen. Maar maak er geen kruisverhoor van, het moet een tweezijdig gesprek zijn. Hoe vaak is ‘af en toe’ precies? Hoeveel geld verliest u dan precies? Heeft u het idee dat u het gokken nog onder controle heeft? Waar aan merkt u dat u nog controle heeft? Of heeft u het idee dat u de grip aan het verliezen bent? Staat het gokken op zich? Of is er sprake van gokken onder invloed van alcohol of drugs?

Al deze informatie is belangrijk om meer zicht te krijgen op de situatie en de aard en ernst van de problematiek. Maar ook om, indien nodig, adequaat te kunnen doorverwijzen.

Tip: Zorg dat u over bepaalde basiskennis beschikt; wat voor soort spelers zijn er, hoe werken de gokindustrie en gokspelen, wat is de kans op winst en verlies, hoe zit het nu echt met uitkeringspercentages en dergelijke. Zoek deze informatie op de website op of doe de kennistest. Zo kunt u in gesprek psycho-educatie geven en denkfouten/magisch denken corrigeren.

Help iemand voor zichzelf de balans opmaken

U bent er inmiddels achter gekomen dat uw cliënt (overmatig) gokt. De eerstvolgende stap is om er achter te komen hoe uw cliënt hier zelf over denkt.

  • Bespreek samen de voor- en nadelen van het gokken en verken de motieven voor het gokken. Inventariseer wat maakt dat hij/zij doorgaat met het gokken ondanks de klachten. 
  • Vraag uw cliënt hoe hij/zij de situatie zelf ervaart: Ervaart uw cliënt zelf klachten? Denkt de cliënt dat de ontwikkelde klachten verband houden met gokken? Wat vind uw cliënt zelf van het gokpatroon? Is het gokken voor hemzelf/haarzelf een probleem? Overweegt uw cliënt om te stoppen?
  • Ervaart uw cliënt zelf last van het gokken? Zo ja, laat uw cliënt zelf eens een paar nadelen noemen. Als u cliënten zelf nadelen laat benoemen, maakt u degene daarmee bewust van het probleem. Problematisch gokkers hebben een grote focus op winst. Verlies lijkt hierdoor minder belangrijk. Help iemand om winst en verlies inzichtelijk te maken. Vraag uw cliënt eens een schatting te geven van inzet en verliezen.

Een cliënt verandert zijn gokgewoonte niet omdat anderen dat graag zien. Iemand moet zélf de noodzaak ervaren om iets aan het gokgedrag te gaan veranderen. U, kunt uw cliënt wel helpen om de balans voor zichzelf op te maken.

Tip: Cliënten kunnen u proberen te overtuigen. Bijvoorbeeld dat men heus veel geld kan winnen. Of dat mensen eerder hebben gewonnen. Het is belangrijk dit soort overtuigingen te erkennen en niet te gaan ‘tegen-overtuigen’. Dit werkt weerstand op en werkt uiteindelijk averechts. Breng wel nuance aan in de zaak. Geef bijvoorbeeld aan dat dat inderdaad kan. Maar dat er ook gekeken moet worden naar de realistische kans op een ‘klapper maken’.

Motiveren

Motivatie is cruciaal voor het op gang brengen van verandering en het belangrijkste punt van aandacht in gesprek met uw cliënt. Hulpverleners die vanuit motiverende gesprekvoering een gesprek voeren lokken meer verandertaal en minder weerstand uit, da collega’s die een meer directieve of zelfs confronterende gespreksstijl hanteren.

  • Bespreek met uw cliënt wat er zou veranderen/ verbeteren als er minder gegokt zou worden.
  • Bespreek wat hij/zij eventueel anders zou willen.
  • Zodra cliënten eenmaal hebben besloten om hun gokgedrag aan te willen pakken, willen ze er vaak direct mee stoppen en uit de ontstane problemen stappen. Het kan dan niet snel genoeg gaan. Maar de problemen die zijn ontstaan zijn vaak niet direct opgelost, denk bijvoorbeeld aan schulden die niet meteen zijn afbetaald. Cliënten kunnen zich hierdoor niet gehoord voelen, of gefrustreerd en ongeduldig raken. Dit kan boosheid oproepen. Het herstellen van de problemen heeft tijd nodig. Heb als hulpverlener begrip voor deze emoties, probeer de cliënt hiervan bewust te maken en hem/haar te motiveren om vol te houden. 

Wees u in gesprek met een cliënt met gokproblematiek altijd bewust van grote gevoelens van schuld en schaamte. Wees hier gevoelig voor.

Doorverwijzen

Een cliënt moet zelf zijn gedrag willen veranderen. U kunt een cliënt wel hulp bieden bij, en motiveren voor, verandering. Overweegt iemand om het gokgedrag te veranderen? Onderzoek dan samen hoe iemand daar mee verder wil.

  • Ga samen met uw cliënt na welke hulp of ondersteuning hij wenst en nodig heeft. Als een de cliënt geholpen wil worden bij zijn of haar schulden, dan kan het de motivatie voor verandering verhogen om eerst daar te starten. Om vervolgens vanuit daar de oorzaak, gokproblematiek, aan te pakken. Informeer en adviseer de cliënt/patiënt over de verschillende mogelijkheden op het gebied van (schuld)hulpverlening en behandeling. 
  • Houd hierbij goed de eigen grenzen en professionele mogelijkheden aan in wat u voor iemand kunt betekenen. Als de problemen erg groot blijken te zijn is meer intensieve hulp wellicht geïndiceerd. Of soms kan het zoeken van extra hulp of behandeling een voorwaarde voor uw hulp zijn. Stel kaders en grenzen en maak afspraken. Werk hierin samen met andere organisaties. En kan de factoren die het gedrag in stand houden.

Om adequaat te kunnen doorverwijzen is het voor u als hulpverlener belangrijk om zelf over de juiste informatie te beschikken. Welke vormen van hulp zijn er mogelijk? Wat kan ik mijn cliënt adviseren? Zoek hier vast informatie hierover op de website.

Tip: Gokkers zoeken niet snel hulpverlening op, totdat het echt uit de hand is gelopen. Probeer de drempel naar een behandeling te verlagen. Spreek niet direct over een verslaving, of over acuut en volledig stoppen. Dit kan weerstand opwekken. Benoem in plaats daarvan dat de cliënt geen controle meer heeft op zijn of haar gokgedrag. Binnen de hulpverlening draait het om gedragsverandering. Zo is verslavingszorg een 1 op 1 programma om aan deze gedragsverandering te werken. Een professionele behandeling creëert inzicht in, en bewustwording van, gedrag en ondersteunt de cliënt bij het veranderen van dat gedrag.